Przekształcanie umów cywilnoprawnych

W okresie od 8 lipca do 13 sierpnia do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia – przekazała Inspekcja.

Pierwsze efekty kontroli PIP

W okresie od 8 lipca do 13 sierpnia do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia – przekazała Inspekcja.

PIP podało również, że od początku 2026 roku liczba skarg wyniosła 1794, co oznacza trzykrotny wzrost, bo w analogicznym okresie ubiegłego roku było ich 619.

Zdecydowana większość skarg dotyczy nieprawidłowo zawartych umów zleceń oraz umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o zleceniu.

Z analizy Państwowej Inspekcji Pracy wynika, że skargi nie występują szczególnie często w jakimś konkretnym sektorze czy branży. Ponadto dotyczą one tak sektora prywatnego jak i publicznego, występują zarówno w małych, jak i dużych firmach. Autorami skarg są zarówno osoby pracujące w usługach, handlu, produkcji, branży ochroniarskiej czy wykonujące pracę platformową.

Znaczna część wpływających skarg dotyczy zakończonych jeszcze przed 8 lipca okresów pracy, a to uniemożliwia zastosowanie nowych narzędzi przekwalifikowania umów cywilnoprawnych. Wiele z nich zawiera również istotne braki formalne. Możliwość ich dalszego procedowania będzie warunkowało usunięcie tych braków – skomentował Janusz Krasoń, Główny Inspektor Pracy.

Od 8 lipca inspektorzy PIP przeprowadzili ponad 100 kontroli, z których 35 zostało już zakończonych. Wydali też 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w przypadkach, gdy zakwestionowali wybór cywilnoprawnej formy zatrudnienia.

PIP podało, że jak na razie nie zaszły w tych sprawach okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez okręgowego inspektora pracy decyzji przekształcającej umowę.

Warto wskazać, że notujemy także pozytywne efekty reformy, polegające na dobrowolnym dokonywaniu przez pracodawców zmian nieprawidłowo wybranych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, bez stosowania środków prawnych przez inspektorów pracy – zaznaczył Główny Inspektor Pracy.

Ponadto Inspekcja poinformowała, że w okresie od 8 lipca do 6 sierpnia w trakcie kontroli inspektorzy pracy powzięli informację o 201 przypadkach zmiany umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę – jeszcze przed dokonaniem szczegółowych ustaleń przez inspektora i podjęciem środków prawnych.

Jaka jest ścieżka przekształcania umów?

Tam, gdzie pracownik powinien być zatrudniony na umowie o pracę zamiast umowy cywilnoprawnej, inspektor PIP będzie mógł po przeprowadzeniu kontroli wydać polecenie usunięcia naruszeń i na przykład wyznaczyć termin na zawarcie z pracownikiem umowy o pracę.

Jeśli pracodawca nie wykona tego polecenia, inspektor PIP złoży wniosek do Okręgowego Inspektora Pracy o wydanie decyzji przekształcającej nieprawidłowo zawartą umowę – z cywilnoprawnej na umowę o pracę.

Zarówno pracodawca, jak i pracownik będą mogli odwołać się od decyzji PIP do sądu pracy. Sąd natomiast będzie mógł udzielić zabezpieczenia, aby uchronić osobę zatrudnioną przed zwolnieniem w czasie postępowania sądowego.