80. rocznica śmierci ppłk Aleksandra Rybnika

80. lat temu – 11 września 1946 r. – na mocy wyroku komunistycznego sądu zamordowano zastępcę Prezesa Okręgu Białystok Zrzeszenia WiN, ppłk. Aleksandra Rybnika „Dzikiego”.

Dziś, w ramach obchodów 80. rocznicy śmierci złożono kwiaty pod pamiątkową tablicą umieszczoną w 2006 r. z inicjatywy białostockiego Oddziału IPN na ścianie budynku kina „Ton”, w którym w drugiej połowie lat 40., odbywały się procesy pokazowe żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, w tym proces płk. Aleksandra Rybnika i jego żołnierzy.

 W wydarzeniu wziął udział Przewodniczący Zarządu Regionu Podlaskiego NSZZ „Solidarność”, Józef Mozolewski, przedstawiciele Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, syn płk. Aleksandra Rybnika – Jerzy Rybnik, ks. prałat Jarosław Grzegorczyk – proboszcz parafii katedralnej w Białymstoku, dr Tomasz Madras – przewodniczący Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy Oddziale IPN w Białymstoku, Bogusław Dębski – Radny Województwa Podlaskiego oraz dr inż. Paweł Myszkowski, Radny Rady Miasta Białegostoku i członek Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy Oddziale IPN. Podczas wydarzenia mieszkańcy Białegostoku otrzymali ulotki prezentujące życiorys płk. Aleksandra Rybnika.

Ppłk Aleksander Rybnik działalność konspiracyjną rozpoczął w Służbie Zwycięstwu Polski, gdzie zaprzysiężony został w wileńskich strukturach organizacji. W kwietniu 1941 r. powołany został na p.o. Komendanta Garnizonu Miasta Wilna. Podczas konspiracyjnych zmagań pełnił funkcję komendanta Obwodu AK „Słonim”. Po przedostaniu się w rejony Białostocczyzny wstąpił w szeregi Uderzeniowych Batalionów Kadrowych podległych Konfederacji Narodu, które w 1943 r. wcielone zostały do Armii Krajowej. Wyznaczony został na komendanta Obwodu Białystok-powiat AK. Wiosną 1945 r. stanął na czele Zgrupowania „Piotrków”, prowadzącego działania w rejonie Puszczy Knyszyńskiej. Po utworzeniu Zrzeszania Wolność i Niezawisłość znalazł się w ścisłym kierownictwie Okręgu WiN Białystok.

Został podstępnie aresztowany 19 kwietnia 1946 r. przez grupę operacyjną komunistycznego wojska podającego się za oddział NZW. Po krótkim śledztwie, w dniach 13-18 lipca odbył się pokazowy proces, podczas którego skazany został na karę śmierci. Wyrok wykonano 11 września 1946 r. Miejsce pochówku ppłk. Rybnika do dziś nie zostało odnalezione. W lutym 2017 r. został pośmiertnie awansowany na pułkownika. Za działalność niepodległościową został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy (1945) oraz Krzyżem Walecznych (1943) - źródło: materiały edukacyjne Oddziału IPN w Białymstoku.